Main content

Photo: Leonard Fäustle

Een mensenrecht

Een leefbaar loon is een universeel mensenrecht. Dat spraken wereldleiders af in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties. En ook nog eens in twee conventies van de internationale organisatie voor arbeidsrechten ILO. Mooie afspraken genoeg dus. Hivos wil dat ze ook in praktijk gebracht worden voor Afrikaanse bloemenpluksters.

Foto: Leonard Fäustle

Wat is een leefbaar loon?

Een leefbaar loon is een loon waaraan je genoeg hebt om het hoogst noodzakelijke voor jou en je familie te betalen. Deze primaire levensbehoeften zijn volgens internationale afspraken: voedzaam eten, water, onderdak, kleding, medische zorg, vervoer en onderwijs. Ook moet je er wat geld van kunnen sparen, als buffer voor onverwachte gebeurtenissen³.  Duidelijk is: het salaris dat Afrikaanse vrouwen krijgen voor het plukken van jouw bloemen, komt zelfs niet in de buurt van zo'n leefbaar loon.

Zo'n leefbaar loon moet bovendien gewoon in geld uitbetaald worden. Nu krijgen de pluksters soms een heel laag salaris en daarnaast bonussen en vergoedingen 'in natura'. Een gratis kliniek bijvoorbeeld of busvervoer van huis naar werk. Dat is natuurlijk heel mooi, maar Hivos vindt dat mensen zelf moeten kunnen beslissen waar ze hun geld aan uitgeven. De een zal dat nodig hebben voor medicijnen, de ander voor schoolgeld. 

Foto: Leonard Fäustle

Voordelen voor iedereen

Je zou het misschien niet denken, maar een leefbaar loon voor bloemenpluksters is een win-winsituatie voor iedereen in de bloemenketen. Wat zijn de voordelen voor alle partijen?

De voordelen voor de werknemers in de bloemensector zijn duidelijk: zij kunnen rondkomen van een leefbaar loon. Maar ook hun omgeving heeft daar profijt van. Allereerst hun families, maar ook de gemeenschap waarin ze leven. Want ga maar na: mensen die meer verdienen, geven meer uit. Daar profiteren bijvoorbeeld marktkooplui en lokale bedrijfjes van. Hogere lonen komen ten goede aan de (lokale) economische ontwikkeling.

Ook bloemenkwekers hebben baat bij hogere lonen. Mensen met een hoger loon zijn vaak gezonder: zij kopen beter eten en kunnen de dokter betalen. Gezonde mensen zijn vaak productiever en ziekteverzuim komt minder voor. Bovendien blijven werknemers eerder als je ze een fatsoenlijk loon biedt. En dat scheelt weer in de kosten van het werven, selecteren en trainen van nieuw personeel.

Supermarkten willen graag tevreden klanten. Wat helpt, is dat je als supermarktketen bekend staat als een maatschappelijk verantwoorde onderneming. Daarbij hoort een eerlijke prijs voor de producten in je winkel – en dus een leefbaar loon voor Afrikaanse bloemenpluksters. Bloemen waar een eerlijke prijs voor is betaald zijn een prima product voor de marketing en public relations van een supermarkt.

Last but not least: jij als bewuste consument. Jij vindt het belangrijk dat producten eerlijk gemaakt zijn. Voor jou geen rozen die zijn geplukt door onderbetaalde Afrikaanse vrouwen. Toch? Niet voor niets stijgt de vraag van consumenten naar verantwoorde producten. Zij verwachten van winkeliers dat zij kunnen vertellen: in de hele keten waarin dit product is gemaakt, is voldaan aan ethische normen. En daarbij hoort ook een leefbaar loon.

___________________________________

[3] - Hivos volgt de definitie van leefbaar loon van de Internationale organisatie van duurzaamheidsstandaarden, ISEAL: 'Remuneration received for a standard working week by a worker in a particular place sufficient to afford a decent standard of living for the worker and his or her family. Elements of a decent standard of living include food, water, housing, education, health care, transport, clothing, and other essential needs including provision for unexpected events.'