Main content

Loon waar je niet van kunt leven

Wist je dat de meeste rozen allang niet meer uit 'bloemenland' Nederland komen? Kenia en Ethiopië zijn al jaren de belangrijkste leveranciers. Voor deze landen is de bloementeelt economisch echt een topsector. Maar die kleurige teelt heeft een zwart randje: de arbeidsomstandigheden op de bloemenbedrijven zijn vaak slecht.¹

In de Afrikaanse bloemenindustrie werken vooral vrouwen (70%). Vaak moeten zij een gezin onderhouden. Maar ze verdienen veel te weinig om van te leven. In het Keniaanse bloemengebied bij uitstek, Naivasha, hebben bloemenplukkers bijna een verdubbeling van hun loon nodig om rond te kunnen komen. En in Ethiopië zijn de lonen nog lager. Daar is minstens een verdrievoudiging nodig om te komen tot een leefbaar loon.²

Foto: Aatjan Renders

Wat zijn de gevolgen?

Wat gebeurt er met een bloemenplukster die structureel te weinig verdient? Zij moet echt alles op alles zetten om de eindjes aan elkaar te knopen, voor zichzelf én haar familie. Geld voor voldoende gezond eten is er niet en ook goede huisvesting en veilig drinkwater blijven buiten haar bereik. Haar kinderen kunnen vaak niet naar school en werken soms zelf om het gezinsinkomen aan te vullen. Ze houdt zeker niets over voor onverwachte gebeurtenissen. Als bijvoorbeeld een familielid ziek wordt of zelfs overlijdt, moet ze geld lenen om medicijnen te kopen of de begrafenis te betalen.

Ruim de helft van de bloemenpluksters zorgt in haar eentje voor de kinderen; een man is vaak niet (meer) in beeld. Zij kunnen alleen werken door hun baby's en kleuters naar een opvang te sturen waar de omstandigheden vaak slecht zijn. Kleine kinderen zijn zo de dupe van het te lage loon van hun moeder.

Vrouwen verrichten het laaggeschoolde werk op de bloemenbedrijven. Zij plukken en bundelen de bloemen. Doordat het loon zo laag is maken de bloemenpluksters lange dagen: elk overuur betekent een beetje extra inkomsten. Vaak hebben ze een tijdelijk contract, soms jarenlang. De mannen die ze als leidinggevenden hebben, maken regelmatig misbruik van hun machtspositie. Ze intimideren de vrouwen en vragen om seksuele gunsten in ruil voor contractverlenging, een dag vrij of een vast contract. Als deze vrouwen voldoende loon zouden krijgen, zouden ze veel minder kwetsbaar zijn.

Foto: Leonard Fäustle

____________________________________________________

[1] - Hivos baseert zich op gepubliceerd en niet-gepubliceerd onderzoek van onderzoeksinstituten, consultants, internationale en lokale organisaties waaronder Community Based Development Services (COBADES), GHOWERN en IPIS, Erasmus University, Ergon Associates, Internationale Vakbond voor Voeding en Landbouw (IUF), Kenya Human Rights Commission (KHRC), LANDac, Manchester University, Natural Resources Institute, Oxfam UK en International Procurement & Logistics Ltd (IPL), Tanzanian Plantation and Agricultural Workers Union (TPAWU), Uganda Workers Education Association (UWEA), Women Working Worldwide en Workers Rights Watch (WRW).

[2] - Leefbaar loon benchmarks van ISEAL Alliance / Global Living Wage Coalition voor Ethiopië (juli 2016) en Kenia (oktober 2016).